PHIÊU NHIÊN VÀO CÕI KHÔNG - LỜI NGỎ

Posted by tranminhhuydn on Mon, 01/07/2013 02:07

LỜI NGỎ

Giữa vũ trụ bao la, mỗi con người là một dấu chân lạc đà bé bỏng trên sa mạc đã quên mất đường về chốn cũ. Phải chăng cuộc đời này là một cõi lưu đày và con người với nỗi sầu thiên cổ chỉ là kẻ mang niềm hoài vọng khôn nguôi đi tìm lại quê hương đã mất của mình. Nhưng với bậc đạo nhân thì khác: Thong dong một cõi đi về…

Với tấm lòng nghĩ thấu ngàn đời và con mắt trông khắp ba cõi, đạo nhân mở cho ta một không gian khoáng đạt, kìa quê hương đó, cõi đi về đó, chính là cõi Không, là phương trời Bát-nhã mênh mông.

 


Xuyên lớp mây cao vạch một đường,
Cửa thiền thấp thoáng tại không trung,
Chọc phủng tuyết phơi, ngàn núi lạnh,
Tâm thiền sáng tỏ, ngũ uẩn không.

(Quá Không Đồng sơn - H.T. Hư Vân)

Không gian ở đây đượm sắc màu của tâm trạng con người đang thể nhập vào vũ trụ lớn lao để sống trong nó trọn vẹn nhất, không gian ấy cũng chính là thế giới tâm linh của thiền gia. Bát ngát, không bờ bến, trong lặng, không mùi vị nhưng lại đậm đà hương vị của thiền.

Bát ngát sông thu gương trong vắt
Ánh trăng vời vợi
Đôi bờ hoa lau sáng ngời lên.

Mỗi hình ảnh thiên nhiên như: Trăng, núi, mây, sông, nước, hoa, chim… tạo thành một thế giới hình tượng đa thanh với nhiều giao thoa của các âm hưởng, các cảm xúc, nhưng đều nhất quán biểu hiện sự trống không và tịch tĩnh vô biên của thế giới ngoại vật trong con mắt tuệ. Chính nhờ trống không mà thu tóm tất cả, hoà điệu với bản thể và đạt được cái vui hằng thường trong trần thế hữu hạn này.

Đối với đạo nhân thì không gian hiện thực không khác gì không gian tâm cảnh, và không gian tâm cảnh cũng chính ở ngay hiện thực, không phải tìm kiếm đâu xa:

Mưa hoa rải khắp triền non
Mộng trưa choàng tỉnh, cố nhân đây rồi.

(Vô đề- Viên Hoán Tiên)

Và thời gian là thời gian của trực cảm và giao cảm, một thời gian vĩnh hằng nằm trong thời gian chuyển động, nghĩa là cùng tồn tại hai dòng thời gian, cái tĩnh tại, hằng thường xuất hiện trong cái không ngừng trôi đi. Trong thi ca Thiền luôn có sự vận động biện chứng giữa cái vô thường và cái thường hằng, giữa khoảnh khắc và thiên thu.

Đây là chỗ gặp nhau của một không gian và thời gian siêu thực tại mặc dù vẫn ở trong thực tại.

Đêm qua gió quét sạch gường đá
Lặng lẽ ngồi ngắm trăng nghìn đời
( )

Thơ thiền nội hàm kinh nghiệm sống thực.

…Nhưng đến một giai đoạn nào đó, nhà thơ bỗng thấy rằng: “Thơ không đủ gọi”, nghĩa là ngôn ngữ không đủ để nói lên Dòng sống linh diệu, vì không nói lên được nguồn cảm tính bao la, cái Không vô tận, Tâm bất sinh bất diệt hiện hữu trước đất trời- Chỉ còn lại là dòng sống hiện tiền và im lặng vô ngôn như tổ Tăng Xán nói: Ngôn ngữ đạo đoạn. Phi cổ lai kim.

Tuy nhiên trên đường về, phiêu nhiên vào cõi Không, sẽ còn mãi những âm hưởng vô cùng của những tấm lòng trong sáng đầy ắp yêu thương mà đã hơn một lần vì đời dâng hiến.

Thiền viện Chơn Không, vào hạ năm Quý Tỵ

Thông Thiền kính ghi.

 

 

 

view(690)