Hai trăm bài thơ khai ngộ Thiền tông
Posted by on Fri, 30/05/2025 41:18

Hai trăm bài thơ khai ngộ Thiền tông
LỜI GIỚI THIỆU
Tánh thể không tướng, nhưng hay tùy thời hiện bày tất cả tướng. Thiền vốn vô ngôn mà tự tại ứng cơ thuyết vô lượng ngôn. Chư vị Tổ sư, Thiền sư có khi hét vang, lúc thì vung gậy; quý Ngài tùy thời nói nín, cúi ngước, đưa mắt nhìn thẳng… Thảy đều là diệu dụng, đưa học nhơn trở lại tâm thể chân thật vốn sẵn chính mình. Thi kệ Thiền môn cũng không phải việc khác.
Thơ thiền xuất phát từ tâm thiền hành giả đang sống, không các tâm khởi hoặc tư sanh. Không phải tức cảnh sanh tình mà xúc sự tâm thiền ứng hiện. Dù cho đối cảnh nói thơ, nhưng cảnh và tâm không phải một, không phải khác. Do đó, khi các Thiền sư nói cảnh, cũng chính là đang nói lên sức sống Thiền ‘đương cơ ứng hiện – như thị, rỗng thênh’. Tức tướng tức tánh, cảnh không đến tâm nhưng cũng chẳng phải ngoài tâm, mà thẳng đó tâm Thiền bàng bạc, Thiền thi lưu xuất. Nếu hay khéo nhận, ngay đó tâm mình hiển hiện, sáng ngời.
Suy cho cùng, thơ cũng là một trong những phương thức để diễn đạt hay biểu đạt vấn đề. Mà vấn đề nào cũng không ngoài sự nhận biết của tâm và cảnh. Nhưng thơ Thiền lại có một phong cách và giá trị độc đáo khác hẳn. Nêu lên văn từ khế hợp thể thơ, nhưng hiển bày cái thấy biết như thị, vượt tâm và cảnh, sở và năng, sức sống thiền ngập tràn, sáng rỡ.
Có khi khéo chỉ bày tâm tánh vốn sẵn. Có lúc nói cảnh nhưng không ngoài tâm. Những bậc tác gia khéo dùng thơ kệ để chặn đứng ý thức, không có chỗ cho thức tình sanh khởi, liền đó đánh động, khiến hành giả bất chợt trở lại Ông chủ đang sáng biết, sờ sờ.
Thầy Thông Thiền đã nhiều năm tu tập dưới sự hướng dẫn của Hòa thượng Trúc Lâm. Thầy có tâm đắc Thiền phong qua các thể thơ nên để tâm nghiên tầm, tra cứu dịch thuật. “Hai trăm bài thơ khai ngộ Thiền tông” là dịch phẩm Thầy đã công phu tra cứu phiên dịch, cước chú kỹ lưỡng, vừa hoàn tất. Chúng tôi tùy hỷ và tán thán công đức cũng như tâm huyết của Thầy đối với giá trị tích lũy từ các bậc Tổ đức để lại. Nay giới thiệu dịch phẩm này đến các pháp hữu gần xa. Các bài thơ kệ của chư Thiền Tổ kích phát người đọc thầm nhận tâm tánh chính mình. Đồng thời, đây là tác phẩm có giá trị được xuất bản, góp phần vào kho tàng văn hóa Phật giáo nước nhà nói chung và Thiền tông Việt Nam nói riêng để người học Phật, tu Thiền có thêm tư liệu kê cứu, tu học.
Hành giả trở lại tâm Thiền để đọc thơ Thiền thì thơ sẽ rạng ngời trong chân trời Thiền thênh thang, vô tướng. Khéo lắng tâm để mắt, sẽ có lúc bất ngờ hoát toang thông thống, mở tung chân trời uyên nguyên sẵn đó tự thuở nào. Rất mong những ai hữu duyên với tác phẩm, đều chạm đến diệu hương trong rừng Thiền rộng thênh, bát ngát.
Thiền viện Thường Chiếu, ngày Rằm tháng tư năm Ất Tỵ - 2025
Ban Quản trị Thiền phái Trúc Lâm Việt Nam.

0 Comments
Add new comment